Category Archives: Kulturkritik

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (ι)

[ΛΟΥΤΡΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΣΤΡΑ, ΒΑΛΑΝΕΙΟ, ΘΕΡΜΑΙ, XAMMAM, PUBLIC BATHS] Στὴν ἀρχαῖα Ἑλλάδα, ἐκτὸς τῆς ἀγορᾶς, χῶρος κοινωνικῆς συναλλαγῆς ἦταν καὶ τὰ γυμνάσια, ἤτοι οἱ χῶροι ἄθλησης καὶ ἐκγύμνασης τοῦ σώματος στὸν τόπο κάποιου ἱεροῦ ἄλσους ἢ ἡρώου, καθὼς οἱ ἀγῶνες ἦταν τρόπος ἵνα τιμηθοῦν ὁ

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (θ)

2.4. Ἄλλοι χῶροι κοινωνικῆς συναλλαγῆς Coffee-houses make all sorts of people sociable, the rich and the poor meet together, as also do the learned and unlearned. It improves arts, merchandize, and all other knowledge; for here an inquisitive man, that aims at good learning, may

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (η)

2.3. Χῶροι ἐμπορίου καὶ συναλλαγῆς [ΣΤΟA, ΚΑΠΗΛΕΙO] Οἱ στοὲς τῆς ἑλληνικῆς ἀγορᾶς εἶναι μιὰ κατεξοχὴν ἀρχιτεκτονικὴ μορφὴ («ἀφηρημένος χῶρος») ποὺ δέχεται διάφορες χρήσεις («βιωμένο χῶρο»). Ἡ Βασίλειος ἢ Βασιλικὴ Στοὰ στὴν ἀθηναϊκὴ ἀγορὰ ἐπὶ παραδείγματι, ἦταν μικρὴ στοὰ (58 ft ―17,75 m  πρόσοψη) τοῦ ἄρχοντος

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (ζ)

2.2 Πολιτικὰ κτήρια [ΠΟΛΕΙΣ, ΚΟΙΝΑ, ΑΜΦΙΚΤΥΟΝΙΕΣ: ΠΡΥΤΑΝΕΙΟ, ΒΟΥΛΕΥΤΗΡΙΟ, ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΡΙΟ]  Ὁ Hegel στὴν Αἰσθητική του διακρίνει τὴν ἀρχιτεκτονικὴ σὲ συμβολική, κλασικὴ καὶ ῥομαντική, ὅπου ἡ πρώτη εἶναι οἱ φυσικὲς μορφές, πχ. τὸ ὅρος ἢ τὸ δένδρο ποὺ εἴδαμε στὴν ἔκφραση τοῦ κοσμικοῦ πόλου καὶ συνενώνουν συμβολικῶς

Michel Paillarès: Ο κεμαλισμός ενώπιον των συμμάχων [1922][απόσπασμα]

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΜΟΝΟΝ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΑ Ὅταν πρόκειται νὰ κρίνουν τοὺς Ἕλληνες, οἱ ἡμέτεροι τουρκομανεῖς παρανοοῦν. Δὲν θὰ εὕρητε φιλέλληνα ―ἢ ἀρμενόφιλο― ὁ ὁποῖος δὲν ἐπαινεῖ κἀποιες ποιότητες καὶ ἀρετὲς τοῦ Τούρκου. Ἀλλὰ σᾶς προκαλῶ νὰ εὕρητε ἕναν ἀκόλουθο τοῦ Pierre Loti ἢ τοῦ Claude

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (ϛ)

[Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΕ TRANSEPTUM (ΕΓΚΑΡΣΙΟ ΚΛΙΤΟΣ) ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ: ΡΩΜΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΓΟΤΘΙΚΟΣ ΡΥΘΜΟΣ] Στὶς χῶρες ποὺ κατέκτησαν Γότθοι καὶ Φράγκοι, καὶ μετὰ τὸν ἐκχριστιανισμό αὐτῶν, οἱ πρῶτες ἐκκλησίες δὲν διαφέρουν τῶν παλαιοχριστιανικῶν τύπων, ποὺ εἶναι κυρίως ἡ βασιλικὴ μὲ ἐγκάρσιο κλῖτος. Ὁ φράγκος Καρλομάγνος στεφόμενος αὐτοκράτωρ

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (ε)

[ΟΙΚΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΟ] Στὶς πολιτεῖες ἀπηγορεύετο ἡ εἰσαγωγὴ ἀλλοτρίων θεοτήτων καθὼς κάτι τέτοιο ἔθιγε τὰ καθεστηκότα τῆς πόλεως, τὸν ἴδιο τὸν νόμο της. Κινουμένη πρὸς τὴν ἡγεμονία ἡ Ῥώμη πρῶτα ἀντιστοίχησε τοὺς θεοὺς της μὲ τοὺς ἑλληνικοὺς καὶ μετὰ ἠναγκάσθη νὰ θέσῃ μίαν ἐπίσημο

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (δ)

2. Δημόσια κτήρια  Δημόσια κτήρια εἶναι βασικῶς ἐκεῖνα ποὺ εἶναι χῶροι συνάθροισης ἀνεξαρτήτως τῆς χρήσης ποὺ ἔχουν. Εἶναι εἰρωνικὸ ὅτι ἡ λεγόμενη μοντερνιστικὴ ἀρχιτεκτονικὴ ἐνῷ ἔχει ὡς ἀποχρώντα λόγο της τὸ greater good ―κοινὸ ἀγαθό, ἀντιλαμβάνεται ἀκόμη καὶ τοῦτα τὰ δημόσια κτήρια πρὸς τὴν ὠφέλεια

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (γ)

1.3. Εὐρώπη καὶ ἀλλαχοῦ  Ὁ τύπος κατοικίας πέριξ αὐλῆς φανερώνει ὅτι στὴν ἀνατολὴ καὶ τὸν μεσογειακὸ χῶρο ἄρχει, τοὐλάχιστο στὶς πόλεις, ἡ στενὴ οἰκόγενεια διὰ τὶς πλείονες κοινωνικὲς τάξεις. Ἀκόμη καὶ οἰ νομάδες ποὺ καταφθάνουν ἐκεῖ ἐνῷ μπορεῖ νὰ προσδίδουν στὸ οἰκονομικὸ σύστημα πλέον νομαδικὰ

Δόμος, πόλις ϗ αγορά ―αρχιτεκτονική, πολιτική ϗ οικονομική VI: Ο νόμος του τοίχου (β)

1.2.  Ἐνδιάμεσος περιοχή  Ἡ κατοικία πέριξ αὐλῆς εἶναι ―ἕως τὴν ἐπέλαση δυτικῶν, ὥς εἰπεῖν διεθνῶν, ἀρχιτεκτονικῶν μορφῶν― ἐπίσης ὁ συνήθης τύπος κατοικίας οἰκιστικῶν συνόλων κάποιας πυκνότητας, ἀπὸ τοῦ Ἰνδοῦ ποταμοῦ μέχρις τῆς ἰβηρικῆς χερσονήσου. Ὅπως καὶ στὸ κινεζικὸ ἀντίστοιχο παράδειγμα καιρικοὶ καὶ κοινωνικοὶ λόγοι συμφέρονται